Reislocaties – Nieuw-Zeeland – Wellington

Wij kwamen Wellington vanaf het noorden binnenrijden. De kustlijn is al prachtig!

De haven van Wellington aan Port Nicholson is een belangrijke natuurlijke haven aan de Cook Strait. Het gebied staat bekend om zijn levendige waterkant (Waterfront) met meer dan 20 hectare aan teruggewonnen land en diverse maritieme geschiedenis. Het dient als een cruciaal knooppunt voor veerboten tussen het Noord- en Zuidereiland. Soms kun je haaien spotten in de haven, waaronder righaaien, reuzenhaaien en blauwe haaien.

Het Wellington Regional Stadium begon met de naam Westpac Trust, tot Sky in 2019 de naam mocht geven. In 2026 is die naam weer veranderd in Hnry Stadium. Toen wij er waren heette het dus nog het Sky Stadium. Het stadion is in 1999 gebouwd door Fletcher Construction en was het 1e bowlstadion van Nieuw-Zeeland. De grootte van de bowl site van het stadion is 48.000 m². In het stadium worden de One Day International cricketwedstrijden gehouden, maar het stadion dient ook als een locatie met grote capaciteit voor concerten. Het staat in de volksmond bekend als ‘The Cake Tin’.

We maken een rondrit door de stad met de bus en komen langs the Customhouse (douanekantoor). Het is een apart gebouw dat is ontworpen door Studio Pacific. De buitenkant van het gebouw bestaat uit prefab betonnen panelen met een gemêleerd patroon. Het ontwerp is geïnspireerd op de barrières die je in het havengebied ziet. Ze verwijzen naar het aangeven en beschermen van grenzen. Tussen de betonnen delen zitten horizontale stroken dubbel glas. Aan de westkant zie je grote metalen zonneschermen. Ze lijken op vlaggen die langs de gebogen gevel uitsteken. Bovenop het gebouw staan rechthoekige vormen rond de technische ruimte. Die doen denken aan opgestapelde zeecontainers. Architecten en ingenieurs hebben nauw samengewerkt. Daardoor is het duurzame ontwerp goed geïntegreerd in het hele gebouw.

We rijden inmiddels richting het centrum, waar we nog een aantal kenmerkende gebouwen van Wellington zien.

Het pand van de Supreme Court of New Zealand (Hooggerechtshof) is op 18 januari 2010 officieel geopend door prins William. Het bovenste deel van de buitenkant van het gebouw is omgeven door een bronzen scherm en een gevel van rood glas. De vormen waren geïnspireerd op de verstrengeling van rātā- en pōhutukawa-bomen. Het interieur volgt een vergelijkbaar thema. De rechtszaal is namelijk ovaal van vorm met betegelde muren die de vorm van een kaurikegel nabootsen. Het gebouw is ontworpen door het architectenbureau Warren and Mahoney. De opvallende bronzen gevel met de pōhutukawa‑ en rātā‑takken is ontworpen in samenwerking met kunstenaar Neil Dawson.

We rijden langs het Bolger Park, waar we het kunstwerk Boaz zien. Dit kunstwerk is in 2015 gemaakt door Regan Gentry. De 3 sculpturen zijn geïnspireerd op landschapsvormen, stenen en rotsformaties en geeft de geologische geschiedenis van de regio weer. Je ziet de manier waarop mensen zich tot het landschap verhouden. De vormen lijken op gestapelde, afgeronde rotsen of organische objecten die uit de grond lijken te groeien. De naam Boaz verwijst naar een Bijbelse figuur die staat voor kracht en stabiliteit, passend bij de robuuste, massieve vormen. Regan heeft kleine stenen en tegelfragmenten gebruikt om een oppervlak te creëren dat lijkt op een mozaïek van sedimentlagen. Het is alsof de sculpturen langzaam door de tijd zijn opgebouwd.

Buschauffeur Graham heeft ons inmiddels naar de Wellington Cable Car gebracht. De Wellington Kabelbaan (Māori: Te Waka Taura o Pōneke) is een kabelspoorlijn tussen Lambton Quay (de belangrijkste winkelstraat in het centrum) en Kelburn (een buitenwijk in de heuvels). De kabelbaanroute stijgt 120 meter over een lengte van 609 meter. Een enkele reis duurt ongeveer 5 minuten.

Het uitzicht vanaf de heuvel bij de Cable Car is fantastisch!

Dan rijden we langs het Parlementsgebouw Beehive en het Wellington Cenotaph. Het Wellington Cenotaaf (of Wellington Citizens’ War Memorial) is een oorlogsmonument gelegen op de kruising van Lambton Quay en Bowen Street. Het oorlogsmonument is onthuld op Anzac Day (25 april) 1931 ter nagedachtenis aan de Nieuw-Zeelandse doden van de Eerste Wereldoorlog. Je ziet 2 vleugels versierd met reliëfsculpturen en het centrale cenotaaf met een bronzen figuur te paard. Richard Gross heeft het kunstwerk ontworpen en gemaakt. Later zijn er nog 2 bronzen leeuwen en een reeks bronzen friesen toegevoegd ter herdenking van de Tweede Wereldoorlog.

De Beehive (uitvoerende vleugel van het Nieuw‑Zeelandse parlement) is ontworpen door de Britse architect Sir Basil Spence en verder uitgewerkt door de New Zealand Government Architect Fergus Sheppard. De structurele engineering is uitgevoerd door het Ministry of Works. In 1969 begon de bouw en het pand was klaar in 1981. De bouw is in 2 hoofdfasen uitgevoerd. Het podium, de parkeergarage en de kelder zijn gebouwd door W. M. Angus Ltd vanaf 1969. De 10 bovengrondse verdiepingen zijn gebouwd door Gibson O’Connor Ltd. Daarnaast waren er meer dan 50 subcontractors betrokken bij het project. De ronde, trapsgewijze toren lijkt op een bijenkorf, vandaar de naam. De Beehive huisvest onder meer de kantoorverdieping van de premier (9e verdieping), kantoren van ministers, de Cabinet Room (bovenste verdieping) en staatsreceptieruimtes en Bellamy’s catering.

Naast het Parlementsgebouw staat de Parlementaire Bibliotheek. Dit is de bibliotheek en informatiebron van het Nieuw-Zeelandse Parlement. Het is het oudste van de nog bestaande gebouwen in het parlementscomplex. De bibliotheek was oorspronkelijk door Thomas Turnbull ontworpen als een 3 verdiepingen tellend, neogotisch gebouw. De 3e verdieping van het ontwerp is niet gebouwd om geld te besparen. John Campbell voltooide later het gebouw. Hij herontwierp de borstweringen, gevels en het dak om rekening te houden met de verminderde hoogte van het gebouw. Turnbull distantieerde zich van het hele project en vroeg om zijn naam van de eerste steen te verwijderen. Het was brandbestendig en is gebouwd van baksteen met een ijzeren branddeur die de toenmalige bibliotheek van de Algemene Vergadering scheidde van de hoofdingang. De brandwering redde de bibliotheek van de Algemene Vergadering van de brand van 1907, die de rest van de houten parlementsgebouwen verwoestte.

Naast de Parlementaire bibliotheek staat het standbeeld van John Ballance. John Ballance (1839-1893) was premier van Nieuw‑Zeeland van 1891 tot zijn overlijden in 1893. Hij leidde de 1e Liberale Regering, introduceerde grond- en inkomstenbelasting, en steunde het vrouwenkiesrecht. Robert Roy MacGregor maakte het ontwerp en de specificaties van het standbeeld, John Davie modelleerde het beeld in klei en de sokkel is gebouwd door Walter James Helyer. Het standbeeld is gemaakt van West Coast‑graniet met Melbourne‑bluestone. Het uiteindelijke marmeren beeld is gemaakt door een Italiaanse beeldhouwer. Op 7 april 1897 is het standbeeld onthuld. Op 1 juli 1995 is het standbeeld onthoofd tijdens een protest. De nieuwe marmeren kop is gemaakt door Mark Whyte. 

Voor het Parlementsgebouw staat het standbeeld van Richard Seddon. Richard John Seddon (1845-1906) was premier van Nieuw‑Zeeland van 1893 tot 1906. Hij is de langstzittende premier in de geschiedenis van Nieuw-Zeeland en staat bekend om sociale hervormingen, uitbreiding van kiesrecht en arbeidersbescherming. Hij werd vaak ‘King Dick’ genoemd vanwege zijn dominante politieke stijl. Beeldhouwer Sir Thomas Brock (1847-1922) ontwierp en maakte het standbeeld. De sokkel is gemaakt door Alexander Grant Webster McLean. Het bronzen beeld is in Engeland gegoten en daarna naar Wellington verscheept. Op 27 augustus 1914 (8 jaar na Seddons overlijden) is het standbeeld onthuld. 

Vlakbij het Parlementsgebouw staat de Cathedral of St. Paul. Dit is een anglicaanse kathedraalkerk aan Hill Street, op de kruising met Molesworth Street. De kathedraal is de moederkerk van het bisdom Wellington en de zetel van de bisschop van Wellington. Het gebouw is in de jaren ’30 ontworpen door de Nieuw-Zeelandse architect Cecil Wood. De bouw begon in 1954 en was klaar in 1998. De kathedraal is gebouwd van gewapend beton vanwege de gevolgen van de aardbeving in Napier in 1931. Aanvankelijk was de kathedraal bedoeld als een oorlogsmonumentkathedraal. In 1964 werd het echter gebruikt als anglicaanse kathedraal (ter vervanging van Old St Paul’s). In 2001 is de kathedraal ingewijd.

Dan rijden we onder een erg leuke brug door. Dit blijkt de City to Sea Bridge te zijn. De City to Sea Bridge is een voetgangersbrug en kunstwerk uit 1993 dat Civic Square verbindt met de waterkant bij Whairepo Lagoon. Het ontwerp is gemaakt door architecten Rewi Thompson en John Gray. Kunstenaar Paratene Matchitt maakte de sculpturen (houten vogels en walvissen, en symbolische palen met maan- en stermotieven, en meer). Matt Pine maakte de stenen sculpturen Prow en Capital aan de Civic Square‑zijde. De brug is ontworpen als een bi‑cultureel project dat de relatie tussen Māori en Pākehā zichtbaar maakt. Belangrijke thema’s zijn de mythologie van Wellington Harbour (Ngake & Whātaitai), de navigatie en reizen (sterren, maan, oceaan) en landschapsvormen (de steile zeekant verwijst naar opgetilde en geërodeerde Wellington‑heuvels). De brug heeft aardbevingsschade en de gemeente overweegt renovatie of sloop.

Dan zien we nog een opmerkelijk gebouw, het Free Ambulance Building St. Johns Bar and Restaurant. Dit Art Deco gebouw is tussen 1932 en 1933 gebouwd door de architecten Sir Charles Norwood en William Turnbull. In het gebouw zat 61 jaar lang de Wellington Free Ambulance, de op 1 na grootste aanbieder van wegambulancediensten in Nieuw-Zeeland. Begin jaren ’90 besloot de WFA te verhuizen naar nieuwe locaties, omdat Lambton Harbour Management de Wellington Waterfront wilde herontwikkelen voor een voorgesteld hotel. In januari 1994 is het gebouw omgebouwd tot bar en later ingericht als theaterruimte. In deze periode probeerde het havenmanagement het Free Ambulance-gebouw te slopen om plaats te maken voor een voorgesteld casinohotel. Maar sterke publieke tegenstand stopte dit en erfgoedbescherming werd veiliggesteld. Tegenwoordig zit er een bar en restaurant in het pand.

Een ander prachtig pand in Wellington is the Historic Keijsers Building. Dit is een historisch pand aan 63 Customhouse Quay in het centrum van Wellington. Ik kan helaas geen officiële Heritage New Zealand‑registraties of gedetailleerde historische beschrijvingen vinden. De locatie maakt duidelijk dat het gebouw onderdeel is van de historische Waterfront‑zone, waar veel 19e‑ en vroeg‑20e‑eeuwse handelspanden stonden.

Queens Wharf Square ligt aan de historische Queens Wharf, de 1e publieke kade van Wellington (1862), genoemd naar Queen Victoria. Het gebied vormt vandaag een openbare ontmoetingsplek met markten, festivals, straatmuziek, fotografie en ontmoetingen tussen stad en water. Het plein vormt een overgang tussen de historische havengebouwen, de moderne Waterfront‑promenade en de commerciële zone rond Customhouse Quay. Aan Queens Wharf staan 2 belangrijke gebouwen van de voormalige Harbour Board. Je ziet The Bond Store (1892, hoofdkantoor van de Harbour Board en opslagplaats voor goederen totdat invoerrechten waren betaald). Je ziet ook het Harbour Board Office Building (1896, gebruikt door wolhandelaren om voorraden te inspecteren). Beide gebouwen zijn ontworpen door Frederick de Jersey Clere.

Bij de Queens Wharf Waterside zie je nog 2 historische havenkranen. De Stothert & Pitt luffing crane (1951) is waarschijnlijk de laatste in zijn soort in Nieuw‑Zeeland. Verder zie je hier veel bars en restaurants.

Wij hebben gedineerd bij Foxglove Bar and Kitchen. Dat was niet heel speciaal. Misschien kwam dat door mijn verkeerde verwachtingen. Ik had namelijk een Mussel Bowl besteld en dat bleek een soort van kom met soep die niet echt lekker was. De stoelen en banken zaten ook niet erg lekker en het was ook wat koud in de voortent. Niet een echte aanrader dus.

We hebben geslapen in het Ibis Hotel. Dat was een prima hotel.