De Almudena Kathedraal in Madrid is onderdeel geweest van een vakantie van Edwin & Patricia in 2024 naar Andalusië in Spanje.
Almudena Kathedraal – Madrid – Spanje
De Santa Iglesia Catedral Metropolitana de Santa María la Real de la Almudena (Almudena Kathedraal) is een rooms-katholieke kathedraal die gewijd is aan de Maagd Maria. De kathedraal is de hoofdtempel van het aartsbisdom Madrid, zetel van de aartsbisschop en het metropolitaanse kapittel. Het is een gebouw van 102 meter lang en 73 meter hoog dat in verschillende architectonische stijlen is gebouwd. De buitenkant is neoklassiek, de binnenkant is neogotisch en de crypte is neoromaans. De Almudena Kathedraal is op 15 juni 1993 ingewijd door paus Johannes Paulus II.
De bouw van de Almudena Kathedraal
Op 4 april 1883 legde koning Alfonso XII de 1e steen voor de huidige kathedraal van Madrid. Architect Francisco de Cubas was verantwoordelijk voor het project. De bouw begon met de neoromaanse crypte die in 1911 geopend is. Enrique María Repullés y Vargas voltooide deze crypte. Na de onderbreking van de Burgeroorlog gaf de toenmalige burgemeester van Madrid (José Moreno Torres) de architect Luis Mosteiro de opdracht de werkzaamheden te hervatten en opnieuw waren er belangrijke verschillen in de architectuurstijl. Fernando Chueca Goitia en Carlos Sidro voltooiden de werkzaamheden.
Hoofdgevel Almudena Kathedraal (Noordzijde)
De hoofdgevel aan de Plaza de la Armería is de meest iconische kant van de Almudena kathedraal. Je ziet 2 klokkentorens, een breed klassiek fronton met beelden van heiligen en een reeks niches met sculpturen van Maria en Spaanse heiligen. Het grote balkon wordt gebruikt bij religieuze ceremonies.
Monument San Pablo
Monumento a San Pablo (Monument voor de Heilige Paulus) staat direct naast de Almudena Kathedraal, aan de kant van de Calle de Bailén. Het monument bestaat uit een monumentale nis in neoklassieke stijl, een beeld van de apostel Paulus met boek en zwaard (symbolen van zijn leer en martelaarschap) en een bas‑reliëf onderaan dat zijn bekering op de weg naar Damascus verbeeldt. Het beeld staat op een hoge sokkel met de naam PAVLVS, in klassieke Romeinse stijl gespeld.
Almudena Kathedraal (Oostzijde)
De oostgevel van de Almudena kathedraal is de minst bekende, maar architectonisch 1 van de meest interessante delen van de kathedraal. De oostgevel is gebouwd naar de oorspronkelijke 19e‑eeuwse neogotische plannen van architect Francisco de Cubas. Je ziet Neogotische portalen met spitsbogen, verticale steunberen en hoge vensters, beeldnissen met apostelen en heiligen en decoratieve pinakels en gotische ornamenten.
Bronzen Deuren
Aan de oostkant zien we ook de indrukwekkende bronzen deuren. Deze deuren vormen de officiële ‘Puertas del Evangelio’ (Evangeliedeuren) en vertellen in krachtige, dramatische reliëfs het verhaal van het christendom in Madrid en van de kathedraal zelf. De 20e-eeuwse oostdeuren zijn ontworpen als monumentale verhalende panelen, vergelijkbaar met de beroemde ‘Gates of Paradise’ in Florence. De reliëfs tonen belangrijke momenten uit de geschiedenis van het geloof in Madrid en de wijding van de kathedraal, zoals processies en menigten die de komst van het christendom verbeelden. Maar ook architectonische elementen die verwijzen naar de oude stadsmuren (waar de Almudena‑legende ontstond).
De stijl is hoogreliëf, de figuren lijken bijna uit de deur te stappen. De bronzen deuren zijn ontworpen door Sculptor Luis Sanguino (en enkele panelen door andere hedendaagse Spaanse beeldhouwers), in opdracht van het aartsbisdom Madrid. Ze zijn geplaatst in de jaren 1980-1990, tijdens de laatste fase van de bouw van de kathedraal.
Binnenplein
De Almudena Kathedraal heeft ook een Binnenplein. Dat is een indrukwekkende entree.
Altaar Maagd van de Almudena
We zijn inmiddels in de Almudena Kathedraal waar we het Altaar van de Maagd van de Almudena zien. Volgens de traditie is een oud 8e-eeuws Mariabeeld verborgen in de stadsmuren tijdens de Moorse periode. Dit beeld is later in 1085 ‘herontdekt’ toen de christenen Madrid heroverden. Het originele middeleeuwse beeld van Maria is verloren gegaan. Het huidige beeld dateert uit de 16e-eeuw en is gemaakt door de Nederlands‑Spaanse beeldhouwer Diego Copín de Holanda. De achtergrond van het altaar is ontworpen om de hemel en stad Madrid te symboliseren. De kleuren en vormen sluiten aan bij de moderne mozaïeken in de koepel.
Kunstenaar Juan de Borgoña schilderde tussen het einde van de 15e- en het begin van de 16e-eeuw de centrale nis van het buitengewone altaarstuk. Het bestaat uit 18 tafels in Vlaamse stijl met taferelen uit het leven van Onze Heer, afkomstig uit de kapel van het paleis van de aartsbisschop. Bovenop zie je een polychroom beeldhouwwerk dat bekendstaat als ‘Calvary’ van Andres de la Mata. Het altaarstuk is in 1893 opnieuw gemaakt met de opstelling die we vandaag de dag zien.
Graf van koningin Maria de las Mercedes
Onder de boog (gevormd door de trap naar het altaar) bevindt zich het graf van koningin Maria de las Mercedes de Orléans y Borbón, de 1e vrouw van Alfonso XII. Hoewel haar regering 1 van de kortste in Spanje was, was zij 1 van de meest geliefde koninginnen van het land.
Mysteriekroon
De Mysteriekroon is een grote, cirkelvormige gouden ring die boven het altaar hangt, net onder de koepel. Dit is een zwevende, verlichte gouden cirkel boven het beeld van de Virgen de la Almudena. De cirkel is ontworpen om de hemelse glorie van Maria te verbeelden en vormt een visuele verbinding tussen het 16e‑eeuwse Mariabeeld en de moderne mozaïeken in de koepel. De kroon is in 1980-1993 ontworpen om de aandacht naar boven te trekken, richting de kleurrijke koepel die scènes uit het leven van Maria en Christus toont. Architecten Fernando Chueca Goitia en Carlos Sidro hebben de kroon gemaakt. Schilder José Luis Galicia heeft de schilderingen aan het plafond van de koepel gemaakt.
Hoofdaltaar
Als middelpunt van het hoofdaltaar vinden we het prachtige beeldhouwwerk van Christus Gekruisigd, ook bekend als El Cristo de la Buena Muerte. Dit is gebeeldhouwd door Juan de Mesa, een meester geboren in Córdoba in het zuiden van Spanje. Het figuur is gemaakt van polychroom hout in de karakteristieke stijl van de Andalusische School uit de 17e-eeuw.
Koorgestoelte
Het 20e-eeuwse koorgestoelte bestaat uit donkerhouten zetels in een sobere neogotische stijl en is opgesteld in 2 rijen langs de achterwand van het hoogkoor. Het geheel is ontworpen om functioneel, waardig en ingetogen te zijn, in harmonie met de moderne architectuur van de kathedraal.
Plafonds
De plafonds zijn werkelijk prachtig met al die kleurtjes! Heel apart! José Luis Galicia heeft alle schilderingen van de plafonds van de kathedraal gemaakt.
Orgel en Entree
Als je je omdraait bij het hoofdaltaar, dan zie je de entree met het orgel. In 1999 leverde Gerhard Grenzing een nieuw vierklaviers orgel aan de kathedraal van Madrid. Het front is een ontwerp van Simon Platt. Op 10 december 1999 werd het in gebruik genomen met een concert door Montserrat Torrent. In 2019 is het orgel gerestaureerd.
Capilla del Santisimo
We maken nu een rondje langs de kapellen en beginnen bij Capilla del Santisimo (Kapel van het Heilig Sacrament). Deze kapel is in 1993 ingewijd en is gewijd aan de voortdurende aanbidding van het Heilig Sacrament. De kapel heeft monumentale gouden mozaïeken die, samen met andere muurschilderingen in de kathedraal, zijn gemaakt door Kiko Argüello. Oorspronkelijk was deze ruimte (of een soortgelijke kapel in de crypte) bedoeld om de stoffelijke resten van koningin María de las Mercedes de Orléans te huisvesten. Zij rust echter momenteel bij het altaar van de Virgen de la Almudena.
Capilla de San Josefmaria
Capilla de San Josefmaria is gewijd aan de heilige Jozefmaria Escrivá de Balaguer, de stichter van Opus Dei in 1928.De kapel is voorzien van moderne kunst en een beeldhouwwerk van de heilige.
Capilla de Beata Mariana de Jesus
Capilla de la Beata Mariana de Jesús is gewijd aan de Spaanse heilige Mariana de Jesús (1565-1624), een Mercedarische tertiaris die bekend staat als een ‘madrileense heilige’.haar leven aan gebed, boetedoening en het helpen van de armen en zieken in Madrid.
Arca de San Isidro
De Arca de San Isidro (de middeleeuwse kist/sarcofaag van Sint Isidorus) is een belangrijk religieus object dat verband houdt met de patroonheilige van Madrid, San Isidro Labrador. Hoewel de stoffelijke resten van San Isidro in de Real Basílica de San Isidro liggen, bevindt de historische, rijk versierde middeleeuwse kist (Arca) die zijn lichaam eeuwenlang heeft bewaard, zich in de Almudena Kathedraal. De kist is versierd met taferelen uit het leven en de wonderen van de heilige. Het kathedraalmuseum bewaart ook de originele sleutels van zijn graf en de 13e-eeuwse Codex van San Isidro.
Kapel van San Isidro en Santa María de la Cabeza
De Kapel van San Isidro en Santa María de la Cabeza toont 2 moderne tallas (houten beelden) van de patroonheiligen van Madrid, opgesteld in hun eigen zijkapel. De kapel is gewijd aan San Isidro Labrador (patroonheilige van Madrid, boeren en landarbeiders) en Santa María de la Cabeza (zijn echtgenote, patrones van gezinnen, regen en water). San Isidro is afgebeeld als nederige landarbeider. Hij leefde in de 12e-eeuw en werd beroemd om zijn wonderen. Santa María de la Cabeza is afgebeeld met mantel en kruik. Zij werd vereerd om haar gebeden voor regen. Hun relieken zijn eeuwenlang in processies door de stad gedragen. De middeleeuwse Arca de San Isidro (13e-eeuw) was de grafkist van deze heilige.
Na Sra de la Vida Mistica
Capilla de Nuestra Señora de la Vida Mística is gewijd aan Nuestra Señora de la Vida Mística (Onze Lieve Vrouw van het Mystieke Leven). De stichter van de Misioneros y Misioneras Identes (een katholieke congregatie die sterk gericht is op innerlijk leven) heeft de naam van de kapel voorgesteld. De titel van de kapel benadrukt Maria als Moeder van het innerlijke, geestelijke leven, gids voor de ziel en bron van licht en eenheid. Het beeldhouwwerk in de kapel toont Maria met engelen aan weerszijden. De engelen begeleiden haar en haar rol als moeder van het mystieke leven. Er staan inscripties op de muur, waaronder: ‘Luz tus hijos en la unión de amor de las almas’ (vrij vertaald: ‘Verlicht uw kinderen in de liefdesband van de zielen’).
Estela de la Almudena
De volgende ruimte bewaart de Estela de la Almudena. Dit is een modern, symbolisch en zeer bijzonder zilveren gedenkzuil die in 2000 aan de kathedraal is geschonken. Ze is ontworpen door de kunstenaar Darío Urzay en uitgevoerd door de beroemde edelsmid Manuel Carrera en zijn team. Het kunstwerk is bedoeld als een hommage aan de Virgen de la Almudena, de patroonheilige van Madrid, en aan de voltooiing van de kathedraal in 1993. Estela de la Almudena is een verticale, spiraalvormige zuil met zilveren elementen, omgeven door een transparante beschermkap. Bovenop zie je een zilveren sculptuur van La Piedad (Maria met de gestorven Christus).
De Estela verwijst naar 3 belangrijke momenten in de geschiedenis van de kathedraal, namelijk 1883 (het leggen van de eerste steen), 1993 (de wijding van de kathedraal door paus Johannes Paulus II) en Madrid zelf. Op de zilveren band zijn symbolische verwijzingen naar de stad aangebracht. Achter de Estela zie je de gouden retabel‑achtige wand met schilderingen van Bijbelse scènes.
Capilla de la Virgen del Pilar
Capilla de la Virgen del Pilar is gewijd aan de Virgen del Pilar en is 1 van de belangrijkste Maria‑devoties van Spanje, vooral verbonden met Zaragoza. Het retabel toont een icoon van de Virgen del Pilar in het midden met links en rechts de beschermende engelen. Bovenaan zie je een gotisch baldakijn dat het geheel omlijst. De glas‑in‑loodramen tonen Maria‑symboliek en licht dat de kapel een warme, intieme sfeer geeft.
Capilla Santa Maravillas de Jesus Carmelita Descalza
Capilla Santa Maravillas de Jesus Carmelita Descalza is gewijd aan de H. Maravillas de Jesús (1891-1974), een Spaanse karmelietes die bekend staat om haar toewijding.
Capilla Donativo Virgen Milagrosa
Capilla Donativo Virgen Milagrosa is gewijd aan Onze Lieve Vrouw van de Wonderdadige Medaille (Virgen Milagrosa), 1 van de meest verspreide Maria‑devoties ter wereld. Deze devotie is ontstaan na de verschijningen aan Catherine Labouré in Parijs (1830). De Wonderdadige Medaille wordt gezien als een symbool van bescherming, genade en vertrouwen. De kapel is door een schenking (donativo) aan de kathedraal toegevoegd, vandaar de naam. In de kapel zie je een beeld of icoon van de Virgen Milagrosa in het midden. De Wonderdadige Medaille toont Maria staand op de wereldbol met stralen van genade uit haar handen, vertrappend op de slang (symbool van het kwaad). Daaromheen vind je de woorden: ‘O Maria, zonder zonde ontvangen, bid voor ons die onze toevlucht tot U nemen.’
Capilla Santa Angela de la Cruz
Capilla Santa Angela de la Cruz is gewijd aan 1 van de meest geliefde moderne heiligen van Spanje: Santa Ángela de la Cruz (1846–1932). Zij was stichteres van de ‘Hermanas de la Cruz’ in Sevilla en stond bekend om haar radicale armoede en zorg voor zieken en stervenden. Ze is heilig verklaard door Johannes Paulus II in 2003. In de kapel zie je een beeld of icoon van Santa Ángela in haar eenvoudige zwarte habijt en een kleine plaquette met uitleg over haar leven en missie.
Capilla Cruzada Santa Maria
Capilla Cruzada Santa Maria behoort tot de reeks capillas donativas. Dat zijn kapellen die door broederschappen, orden of particuliere schenkers zijn ingericht. Capilla Cruzada Santa Maria draagt de naam Cruzada omdat ze verbonden is met een congregatie die Maria vereert onder een specifieke, vaak minder bekende devotietitel. Dit is een Mariadevotie die sterk verbonden is met boetedoening, eenvoud en dienstbaarheid en heeft een relatie met een religieuze orde die het kruis centraal stelt. De kapel heeft een devotie die nadruk legt op innerlijke kracht, lijden en hoop en wordt vaak bezocht door mensen die bidden voor kracht in moeilijke tijden, genezing of troost of steun voor familieleden die lijden.
Capilla Penitencial & Biechtstoelen
Capilla Penitencial is volledig gewijd aan boete, verzoening en innerlijke stilte. Het is de plek waar gelovigen het sacrament van de biecht kunnen ontvangen en waar de sfeer bewust sober en contemplatief is gehouden. De kapel is ontworpen als een ruimte die innerlijke reflectie ondersteunt. In tegenstelling tot de kleurrijke of rijk versierde kapellen elders in de kathedraal, is deze kapel stil en half verduisterd, om rust te creëren. Langs de wanden zie je de donkere, houten biechtstoelen voor persoonlijk gebed en verzoening. De ruimte nodigt uit tot zelfonderzoek, stilte, het zoeken van vergeving en het ervaren van innerlijke vrede.
Capilla de San Juan Pablo II
Capilla de San Juan Pablo II (Paus Johannes Paulus II) is 1 van de nieuwste en meest symbolische kapellen van het hele gebouw. Ze is in november 2022 officieel geopend en vormt een eerbetoon aan de diepe band tussen Madrid en paus Johannes Paulus II, die de kathedraal zelf inwijdde in 1993. De kapel is daarom ingericht als pelgrimsplek en als herinnering aan zijn spirituele nalatenschap. Architectenbureau Cano & Escario heeft de kapel ontworpen, opvallend modern met een sterke nadruk op symboliek. Je ziet een grote zwarte marmeren rots die symbool staat voor het primaat van Petrus, de rots waarop de Kerk is gebouwd. Deze rots vormt tegelijk een bank in de vorm van een boot, een verwijzing naar de Kerk als schip dat de gelovigen draagt. Het paaskaars‑licht aan de boeg geeft richting en staat symbool voor Christus als licht van de wereld.
De kapel is ontworpen als een cederhouten schelp, die de oorspronkelijke steen onthult. Het Cedrela odorata (cederhouten hoofdmateriaal) verwijst naar de liefde van de paus voor de natuur. 50 portieken met verschillende geometrieën en hoogtes reiken tot de kapelhoogte van 13 meter. Deze houten structuur vormt een reeks open kaders die de ruimte ritmisch verdelen. Volgens de architect verwijst dit naar een ‘kerk in beweging’, een gemeenschap die onderweg is. De stukken hout zijn verbonden met een herinterpretatie van de straal van Jupiter. Onderaan vormen de portieken figuren. Deze figuren bootsen scènes uit het leven van Johannes Paulus II na. Aan het einde van de kapel bevindt zich een biechtstoel, gemaakt met hetzelfde houten gedeelte dat een boeterij-karakter aan de ruimte geeft.
Capilla Hermandad de Ntra Sra de Las Cruces
Capilla de la Hermandad de Nuestra Señora de las Cruces is 1 van de donatiekapellen van de Almudena Kathedraal. Deze kapel is nauw verbonden met de Hermandad de Daimiel, een broederschap van inwoners uit het stadje Daimiel (Castilla‑La Mancha) die in Madrid wonen. Dit broederschap onderhoudt al sinds 1955 een sterke devotie tot hun patrones, Nuestra Señora de las Cruces. In de kapel vinden de jaarlijkse feestvieringen (meestal in mei) plaats, maar ook speciale eucharistievieringen en bijeenkomsten tijdens jubilea van de broederschap. Daarbij tonen ze het mozaïek van de Virgen de las Cruces.
Capilla Santa Josefa Sancho Guerra
Capilla de Santa Josefa Sancho de Guerra is 1 van de donativo‑kapellen die gewijd zijn aan moderne Spaanse heiligen. Deze kapel heeft een sterke spirituele identiteit en een duidelijke band met de congregatie die door Santa Josefa is gesticht. Santa María Josefa Sancho de Guerra (1842–1912) was een Baskische religieuze en de stichteres van de Siervas de Jesús de la Caridad. Haar leven draaide volledig om zorg voor zieken en stervenden, dienstbaarheid in stilte, nederigheid en eenvoud en het bieden van troost aan de meest kwetsbaren. Ze werd heilig verklaard door paus Johannes Paulus II in 2000. In de kapel zie je een beeld van Santa Josefa in haar eenvoudige habijt. Bezoekers komen hier vaak bidden voor zieken in de familie, stervenden, mensen die zorg nodig hebben en kracht om moeilijke tijden te dragen.
Capilla San Pedro Poveda
Capilla Santa Maria Soledad Torres Acosta
Capilla Santa Maria Soledad Torres Acosta is gewijd aan de heilige Maria Soledad Torres Acosta. De kapel bevat een standbeeld en glas-in-lood van de heilige. Santa María Soledad Torres Acosta was de stichter van de Siervas de María (Dienaressen van Maria) en is in 1970 heilig verklaard door paus Paulus VI. In de kathedraal wordt zij afgebeeld als een heilige met toewijding, verbonden aan de zorg voor zieken.
Capilla Santisima Trinidad
Capilla de la Santísima Trinidad is gewijd aan het mysterie van de Heilige Drie‑eenheid. Deze kapel wordt in bronnen beschreven als een ruimte die is opgedragen aan de herinnering van Francisco Méndez Casariego, de stichter van de Religiosas Trinitarias. De kapel richt zich op het centrale christelijke mysterie: Vader, Zoon en Heilige Geest. In de kapel gaat het om Eenheid (de 3 Personen in 1 God), Liefde (de onderlinge goddelijke relatie als bron van alle liefde) en Missie (de Drie‑eenheid als oorsprong van de zending van de Kerk). Voor veel bezoekers is dit een plek om te bidden voor harmonie in het gezin, vrede in moeilijke situaties en spirituele helderheid.
Glas-in-Loodramen
De glas‑in‑loodramen van de Almudena‑kathedraal vormen een samenhangend modern kunstprogramma dat speciaal voor de kathedraal is ontworpen. Ze zijn dus geen middeleeuwse ramen, maar 20e‑eeuwse creaties die bewust een brug slaan tussen traditie en moderne kunst. Manuel Ortega en zijn zoon hebben 40 glas-in-loodramen gemaakt voor de 10 zijkapellen van de kathedraal. De ramen hebben herkenbare heiligen en scènes, maar in een eigentijdse beeldtaal. Ze hebben ook heldere kleuren, waaronder veel blauw, rood en goudtinten die mooi contrasteren met het lichte steenwerk.
Elke zijkapel heeft een eigen glas‑in‑loodraam dat aansluit bij de heilige of devotie van die kapel. Naast de zijkapellen heeft de Almudena ook glas‑in‑lood in de koepel. Dit zijn kleurrijke, bijna expressionistische ramen met thema’s rond de Heilige Geest, licht en schepping. De glas‑in‑loodramen van het transept zijn grotere figuratieve ramen, vaak met Maria‑symboliek, passend bij de toewijding van de kathedraal.
Door de kathedraal heen zie je nog meer mooie delen.
Informatie Almudena Kathedraal
De Almudena Kathedraal is prachtig en een aanrader om te bezoeken. Wij hebben het museum en de koepel niet bezocht. We hadden dat helaas ook niet echt goed in de gaten toen we er waren dat dat ook een mogelijkheid zou kunnen zijn.
Locatie
Het adres van de Almudena Kathedraal is: Calle Bailén 10, 28013 in Madrid.
Openingstijden
De Almudena Kathedraal is van september t/m juni dagelijks geopend van 10:00 tot 20:30 uur. In de maanden juli en augustus is de kathedraal dagelijks geopend van 10:00 tot 21:00 uur. Tijdens de diensten is de kathedraal gesloten voor toeristen. Het museum en de koepel zijn van maandag tot en met zaterdag geopend van 10:00 tot 14:30 uur.
Entreetickets (2026)
Je kunt de kathedraal gratis bezoeken. Het museum en de koepel zijn niet gratis. Voor een volwassene betaal je € 8 voor een entreeticket. Er is een gereduceerde prijs van € 5 voor kinderen van 10 tot 16 jaar, studenten tot 25 jaar uit EU-lidstaten en mensen ouder dan 65 jaar. Schoolgroepen betalen € 3 per student, maar dan moet je eerst reserveren.
Website
Als je zeker wilt weten dat de openingstijden en entreeticketprijzen voor het museum en de koepel nog kloppen. Kijk dan even bij de kathedraal zelf op hun website.
De Almudena kathedraal heeft een Crypte die je apart van de kathedraal kunt bezoeken. Deze crypte heeft een eigen pagina gekregen. Als je meer informatie en foto’s over de crypte wilt zien, klik op de knop:
Recente reacties